.
Belediyemiz KUDEB Birimi Kuruluş ve Projeleri;

11 Haziran 2005 tarihinden çıkarılan yönetmelikle, belediyeler bünyesinde kurulması mümkün hale getirilen Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları, kısa adıyla KUDEB’ lerin, kurulma ve çalışma esasları belirlenmiştir. Amacı “korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarıyla ilgili işlemleri ve uygulamaları yürütmek, denetimlerini yapmak olan” KUDEB’lerin çalışma prensipleri, görevleri, görev yapacak kişilerin niteliği ve şu şekildedir. KUDEB’de görev yapacakların mimarlık, şehir planlama, mühendislik, sanat tarihi ve arkeoloji meslek alanlarında uzmanlaşmış kişiler olması gerekmektedir.  Görevlendirilen uzmanların KUDEB’ler de çalışabilmesi için üç ay süre ile ilgili koruma bölge kurulu müdürlüğünde staj yapması zorunludur.

Elazığ Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü bünyesinde 2015 yılında kurulmuş olup,  mücavir alan sınırlar içerisinde kalan bütün korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarıyla ilgili işlemleri ve uygulamaları ile ilgilenmekle görevlidir.

Elazığ Belediyesi KUDEB Birimi Başkanı Haluk ÇAKIR (Harita Mühendisi) yönetiminde, Hakan BULUT (İnşaat Mühendisi), Elif TATLI (Sanat Tarihçisi), Ergin ELBİR (Arkeolog), Eyyüp KILINÇARSLAN (Arkeolog), Ömer Cemil KÜÇÜKÖZER (Mimar), Mustafa Fatih TEMİZER (İç Mimar), Savaş ŞİRİNOCAK (Proje Uzmanı), Seda POYRAZ (Şehir Plancısı) olmak üzere 9 uzman çalışmaktadır.

Elazığ Belediyesi KUDEB’in Yıllara göre Çalışmaları;

2016 Yılında yapılan çalışmalar:

-Kale Hamamı Kale Hamamının Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon, Projesi.
Harput Kalesinin kuzeyinde yer alan yapının kitabesi olmadığından kesin yapım tarihi ve banisi bilinmemekle beraber, klasik Osmanlı hamam yapısı plan tipi özellikleri nedeniyle 1600’ lü yıllara tarihlenebilmektedir. Dikdörtgen planlı bir yapı olup hamamcı odası, soyunmalık (soğukluk), ılıklık, sıcaklık, külhan ve odunluk bölümleri günümüze ulaşmıştır. Yapının son olarak 1900 lü yılların ilk çeyreğinde dabakhane olarak kullanıldığı bilinmektedir. Bundan sonra yapı atıl olarak boş kalmış ve bugüne kadar ciddi tahribatlara maruz kalarak gelmiştir. Kale Hamamı’nın yapılacak restorasyon Sonrası “Kent Müzesi” olarak kullanılması planlanmaktadır.

-Hoca Hamamının Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon projesi.
Hoca Hamamı, Hoca Mescit mahallesinde olup Ahmet Kabaklı Bulvarını yürürken sağ kolda ve hoca pınarı karşısındaki inişten aşağı, salhane ve Karkacığa giden yolun sonunda, Kurşunlu Camii ve medreselerinin de önündeydi. Hoca Hamamı çevresinde kaynaklardan edindiğimiz bilgilere dayanarak, Hoca Pınarı, Hoca Mescidi, medreselere gibi yapı ve su kaynaklarının olduğu da anlaşılmaktadır. İnşa kitabesi olmayan hamamın banisi de bilinmemektedir. Hamam ile ilgili en erken tarihi belge, 386 Numaralı 1042/43-1632/33-1633/34 tarihli Harput Şer’iyye Sicilinde yer almaktadır. Yapının kitabesi olmadığından kesin yapım tarihi bilinmemekle beraber, klasik Osmanlı hamam plan tipolojisi görülmekte olup, XVI. Yüzyıl sonları, XVII. Yüzyılın başlarına doğru yapılmış olduğunu düşünmekteyiz. Restorasyon sonrası Hamam müzesi olarak kullanılması düşünülmektedir.

-Esediye Hamamı Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon projesi.
Uygulama Restorasyon aşamasındadır. Esadiye Hamamı; Yeni hamam veya Arslaniye hamamı olarak da bilinmektedir. Elazığ ili Harput Mahallesinde yer almaktadır. Esadiye Külliyesi içinde şu an hala yapı kalıntıları bulunan Esadiye Cami, medresesi ve İmarethane’ si olduğu kaynaklarda geçmektedir. Yapının tarihi, mimarı ve banisine dair herhangi bir bilgi bulunamamıştır. Ancak Esadiye Camii’nin anlatıldığı bir kaynakta cami için banisinin “Melik Esad” olarak söylenildiği ancak Artukoğulları ve sonrasında gelen kimsede bu isimde birinin olmadığını belirtilmişti. Belge ve bilgi olmamasından kaynaklı Arslaniye adının günümüze gelmese de 1960’lı yıllara kadar Esadiye Cami portali üstünde bulunan arslan başlarından gelme olduğu, bu imgenin de Artuklu hükümdarı Fahrettin Karaarslan’ı simgelediği belirtildiğinden dolayı yapı Artuklu eseri olarak değerlendirilmektedir. Bazı kaynaklarda Dönem olarak Osmanlı dönemine ait olduğu yazmaktadır. Restorasyon sonrası bulunduğu vadi ve çevresiyle beraber peyzaj çalışması yapılarak turizme kazandırılacaktır.

-Dabakhane Mescidi Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon projesi.
Dabakhane Mescidi; Elazığ İli, Merkez, Harput Mahallesi’nde Harput Kalesinin 250 m. Kadar kuzeydoğusunda yer alan Dabakhane mevkiinde bulunmaktadır. Bulunduğu Dabakhane mevki Meryem Ana kilisesinin bulunduğu Norsis mahallesinin hemen karşı tarafında vadinin diğer yamacındadır. Yapılan araştırmalar sonucunda 1698 tarihinde mescitte imam ataması yapıldığı vakıf kayıtlarında ortaya çıkmıştır. Bu durum bize 16. yüzyıl sonu 17. Yüzyıl başı başı olduğu göstermektedir. Yapı restorasyon sonrası Mescid olarak kullanılacaktır (Bkz. 2018 yılı çalışmalarına).

-Kızıl Kilise Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon projesi.
Kızıl (İğdeli) Kilise, Harput’un doğusunda ve Ulu Cami ile Kale Meydanı arasında, Harput İç Kalesinin kuzeyinde Gürcü Bey mahallesindeydi. Mahalleyi ikiye bölen caddenin sağında ve üç yol kavşağında bulunmaktadır. Yapının üzerinde herhangi bir kitabe bulunmamakta olup 2016 yılı içinde Restorasyon Projesine yönelik yapılan kazı, çalışması neticesinde ortaya çıkarılan kitabe bulunmuştur. Sütun üzerine yazılı, 22 satırlı olan kitabe Ermenice olup 1856 tarihi okunmuştur. Uygulama Restorasyon aşamasındadır.

-Çahpur Çeşmesi Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon projesi.
Çahpur çeşmesi, Elazığ İli, Merkez, Harput’un 1 km kuzeybatısında yamaçta, yolun altında bulunmaktadır. Çeşmede herhangi bir kitabe bulunamadığı için tarihi tam bilinememekte olup 20. Yüzyıl başına tarihlenmektedir. Çeşmenin yapımında kullanılan bir ermeni mezar taşında 1906 tarihi yazmaktadır. Bu da Ermenilerin terk ettiği yerlerdeki ki bazı yapılara ait taşlarının çeşmenin yapımında devşirme malzeme olarak kullanıldığını göstermektedir. Yaptıran kişi de bilinmemektedir. Çeşmeden su gelmesi çeşmenin işlevini yitirmediğinin en büyük göstergesidir. Çeşme olarak varlığını sürdürecektir. Çevre düzenlemesi ile birlikte yine insanların çeşme ve çeşme çevresinde vakit geçirebileceği huzurlu bir alan oluşturulacaktır (Bkz. 2018 çalışmalarına).

-Mezar Taşları Ve Kitabelerin Tercüme Edilmesi
Elazığ Belediyesi ve Fırat Üniversitesi işbirliğiyle il genelindeki tarihi mezarlık, mezar taşları, cami ve çeşme kitabelerinin tespiti, okunması ve eser haline getirilmesine ilişkin çalışmalar sürdürülmektedir. Çalışmalar doğrultusunda Elazığ genelinde Osmanlı ve Osmanlı öncesi dönemlere ait mezar taşları ve kitabeler hem onarımdan geçirilecek, hem de tercüme edilerek, bir kitap halinde yayınlanacaktır.

-Elazığ Merkez, Çarşı Mahallesi Ve Kapalı Çarşı Sokak İyileştirme Ve Kentsel Tasarım Projeleri;
Elazığ merkezinde bulunan Çarşı Mahallesi ve Kapalı Çarşı Elazığ’ın en eski esnafları ve dükkânlarıyla hala geçmişin izlerini taşımaktadır. Bu alanların günümüzde eski tarihi dokusunu yitirdiği görülmektedir. Elazığ turizminin canlanması ve eski tarihi dokusunu tekrar kazanması için eski çarşılarda dokuya uygun cephe yenilemeleri, sokak sağlıklaştırmaları gibi kentsel tasarım projeleri yapılmaktadır. Kapalı çarşıda yapılan birinci etap uygulama tamamlanmış olup, Çarşı Mahallesinde de çalışmalar devam etmektedir.

-Sosyal Etkinlik; 25-26 Mayıs 2016 tarihinde Korumacılık ve Restorasyon konferans yapılmıştır. Antalya Expo Center de Harput’un Kültürel Mirası ve Restorasyona yönelik projeler tanıtılmıştır.


2017 Yılında yapılan çalışmalar:

Harput, Unesco İçin Hazırlanıyor;
Elazığ Belediyesi ve Ankara’da bulunan Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfı işbirliğiyle binlerce yıllık tarihi mirasa sahip, medeniyetler merkezi Harput’un Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO) Dünya Mirası (Tentative List) Geçici Listesine alınmasına ilişkin çalışmalar başlatılmıştır. Çalışmalar kapsamında 16 Mayıs 2017’de Harput’un Dünya Mirası Geçici Listesine alınmasına ilişkin Paris’te sunum yapılmıştır. 2017 yılı içinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na Harput’un UNESCO geçici listeye alınması için UNESCO kriterlerine uygun iki dilde (Türkçe-İngilizce) form yazılıp gönderilmiş, Haziran 2018 tarihinde Harput, Dünya Mirası Geçici Listesine girmiştir.

Tarihi Tescilli Osmanlı Evi, Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon projesi.

Osmanlı Evi,  Harput Mahallesi’nin içinde, Ulu Cami yol güzergâhında da bulunmaktadır. Osmanlı Evinde yapılan incelemelerde herhangi bir kitabeye rastlanmamıştır. Fakat malzeme analizlerinden yola çıkarak bu yapının XIX. Yüzyılın ikinci yarısına ait olduğu görülmüştür. Restorasyon projesi hazırlanırken, yapıya verilecek fonksiyon göz önüne alınarak çalışma yapılmıştır. Yapının önemi ve tarihi dikkate alındığında önemli bir kültüre ev sahipliği yaptığı ortadadır. Harput Osmanlı Evi restorasyon sonrası fonksiyon verilerek korunması, bölgedeki diğer tarihi yapıların restorasyonuna da fikir verecektir (Bkz. 2018 yılı çalışmaları).

Cami-İ Kebir Mahallesi Arkeolojik Kazı Alanı Çalışması (ÖPA)
Harput Mahallesi yerleşim alanı içerisinde kalan alan; Ulu Camii’nin yaklaşık 35-40 metre kadar batısında, Şefik Gül Kültür Evinin 15-20 metre kadar güneyinde kalmaktadır. Anadolu’nun en eski camilerinden biri olan Ulu Caminin çevresinde kurulmuş olan bu mahalle Ulu Caminin inşası olan 1157-1158 tarihinde oluştuğu bilinmektedir. Fakat resmi kayıtlarda 1518 tahrir defterinde bahsedilmektedir. Bu mahallede 1523 yılında 36 hane,8 mücerred; 1566 yılında 73 hane ve 13 mücerred nüfus yaşadığı görülmektedir. 1950 li yıllarda harap durumda olan mahalle 1960 lı yıllarda tamamen yıkılmıştır. Cami-i Kebir 2018 Yılı içinde kazı çalışması devam etmiş, projeler çizilme aşamasına gelmiştir. Harput’un geçmişten gelen mimari kalıntılarının bir mahalle ölçeğinde hala toprağın altında var olması bize Harput halkının mahalle kültürünün, yaşam alanlarında nasıl farklılıklar olduğunu göstermesi açısından önem arz etmektedir. Çizimleri yapılarak, evlerin restorasyon projeleri hazırlanacak ve turizme kazandırılacaktır.

-Harput Koruma Amaçlı İmar Planı; Tarihi Harput Yerleşkesi Örnek Alınarak Koruma Amaçlı İmar Planı Yeniden hazırlanmaktadır.

Elazığ Merkez Salıbaba Mahallesi, Salıbaba Türbesinin Restorasyonu
Elazığ’ın manevi önderlerinden biri olan ve yaşadığı mahalleyle ismi özdeşleşen Salı Baba’nın makamının bulunduğu Salı baba Mahallesi’ne, türbesi yapıldı. Sondaj yapılarak temel duvarları yüzeye çıkarılan türbenin eskiden de üstü açık bir mezarı ve çevresinde çevre duvarları olduğu verileriyle yeniden yapıldı. Türbe tescilli değildir.

 -Sosyal Etkinlik
Antalya Expo Center de Projesi tamamlanan yapıların tanıtımı yapılmıştır.

-Tarihi Kentler Birliği Özendirme Yarışması
Proje Dalında üç proje çalışmamız Başarı Ödülü almıştır. Bunlar; Kale Hamamı, Dabakhane Mescidi, Çahpur Çeşmesi’dir.


2018 Yılında yapılan çalışmalar:

Dabakhane Mescidi Uygulama Restorasyon Çalışması
2016 yılında kazı ve proje çalışmaları yapılarak Diyarbakır Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’na gönderilmiştir.  Kurul tarafından projeler incelenerek onaylanmıştır. Onaylı projeler Elazığ Belediyesi KUDEB denetiminde restorasyonu gerçekleşmiş ve şu an mescid olarak ibadete açık olarak kullanılmaktadır.

Çahpur Çeşmesi, Uygulama Restorasyon Çalışması
2016 yılında kazı ve proje çalışmaları yapılarak Diyarbakır Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’na gönderilmiştir.  Kurul tarafından projeler incelenerek onaylanmıştır. Onaylı projeler Elazığ Belediyesi KUDEB denetiminde restorasyonu gerçekleşmiştir. Çeşmenin restorasyon çalışması tamamlanmıştır. Park Bahçeler tarafından çevre düzenlemesi yapılmaktadır.

Sağır Müftü Konağı Uygulama Restorasyon projesi
Elazığ ili, Merkez Harput yolu, Elazığ şehir merkezine 5 km mesafede bulunan tarihi Harput Kalesinin dış surlarının bitiminde Harput mahallesi Yakup Şevki caddesi yer almaktadır. Eğimli bir arazi üzerine oturan yapı iki kattan oluşmaktadır. Güney cephesinde yer alan Harput Hacı Kerimlerin Evi’ne ve kuzeyindeki Ahmet Bey camisine bitişik olarak planlanmıştır. 1995 yılına kadar kaynaklarda ev olarak kullanıldığı, daha sonra ticari amaçla kullanıldığı geçmektedir. Yapı 19.uüzyıl da yöresel anonim ustalar tarafından yapıldığı düşünülmektedir.  Harput mimarisinin ender örneklerinden biridir. Restorasyonu tamamlanan yapının günümüzde Basın Müzesi olarak kullanılması düşünülmektedir.

Cami-İ Kebir Mahallesi Arkeolojik Kazı Alanı Çalışması
2017 yılında başlayan projeye yönelik kazı çalışması 2018 yılında da devam etmiştir. Yaklaşık 6000 malana sahip mahalle yapılan sondajlar sonrasında sık dokulu, içi çe evlerin olduğu bu alanda dar sokaklarında yerleri belirlenmiştir. Proje alanı büyük olduğu için etap etap belirlenen alanlarda proje çizimi yapılacaktır.

Harput Hacı Yunus Bey Hamamı, Rölöve, Restitüsyon, Konservasyon Projesi
Sara Hatun Cami’nin doğusunda bulunan Hamamın tarihi ve banisi belli değildir.  Günümüze bir harabe olarak ulaşmıştır. Hamamla ilgili kaynaklarda H. 1312/M.1894 tarihli Mamuret-ul aziz salnamasinde geçmektedir. Hacı Yunus Hamamının bu tarihlerde kullanıldığı anlaşılmaktadır. Ancak geç dönem kullanımlarında hamam dışında farklı amaçlarla kullanıldığı için mimari açıdan oldukça zarar gördüğü düşünülmektedir.  Bazı kaynaklar ise bu Hamamın 19. Yüzyıl ikinci yarısında yapıldığı geçmektedir. Günümüze sadece beden duvarları ulaşan yapının projesi hazırlanmaktadır.

Tarihi Tescilli Osmanlı Evi, Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon projesi
2017 yılında çalışmaları başlayan konağın projesi tamamlanarak uygulama ve restorasyon aşamasına gelmiştir. Restorasyon sonrası Harput’a tarihi bir konut daha kazandırılmış olacaktır.

Kale Hamamı, Kızıl Kilise Ve Kaya Mezarların İçinde Bulunduğu Alan Rekreasyon Projesi
Elazığ ili, Merkez Harput Mahallesi yerleşim alanı içerisinde kalan kaya mezarlarının bulunduğu yer Gürcü Bey Mahallesi olarak geçmektedir. Kale’nin kuzeyinde Ulu Cami’nin güneydoğusunda kurulmuş olup I. Derece Arkeolojik Sit alanı içerisinde kalmaktadır. Prof. Dr. Veli Sevin Harput Kalesinde yapmış olduğu kazı ve çeşitli araştırmaları sonucu; Kaya Mezarları için Kale’nin hemen kuzeyinde Dabakhane deresinin batı yamaçları üzerine yayılmış arkasollü türde ve kırmızı boya bezemeli kaya oyma mezar odaları Geç Roma İmparatorluk ve Bizans çağı mezarlarının yerini belirtmekte olduğunu belirtmektedir.  5 adet kaya mezarının genel olarak içlerine tam olarak girilemeden ön temizlik çalışmaları yapılabilmiştir. Yıllar içerisinde oldukça tahribat gördüğü anlaşılmaktadır.

Elazığ ili, Merkez Harput Mahallesi yerleşim alanı içerisinde kalan kaya mezarlarının bulunduğu yer Gürcü Bey Mahallesi olarak geçmektedir. Kale’nin kuzeyinde Ulu Cami’nin güneydoğusunda kurulmuş olup Kale Hamamı, Kızıl Kilise ve Kaya Mezarları Rekreasyon Projesi alanı yaklaşık 40 dönümlük bir proje alanı olup I. Derece Arkeolojik Sit alanı içerisinde kalmaktadır.  Proje alanı içerisinde kalan Kale Hamamı ve Kızıl Kilise’nin projeleri hazır olup, yapılar restorasyon aşamasına gelmiştir. Çevre düzenleme projesi ile önemli bir Sosyo-kültürel alan oluşturulacaktır.

Sosyal Etkinlik;
Antalya Expo Center Projesi tamamlanan yapıların tanıtımı yapılmıştır. Harput’un Fethi etkinliği düzenlenmiştir.

– Tarihi Kentler Birliği Özendirme Yarışmasında Proje Dalında Üç Proje Çalışmamız Başarı Ödülü almıştır. Bunlar;  Esadiye Hamamı, Hoca Hamamı Kızıl Kilise’dir.


2019 Yılında yapılan çalışmalar:

Harput Hacı Yunus Bey Hamamı, Rölöve, Restitüsyon, Konservasyon Projesi
Projeye yönelik kazı ve sondaj çalışmaları 2018 yılında başlamıştır. Kazısı tamamlanan hamamın proje çizimi Diyarbakır Kültür Varlıkları Koruma Kuruluna gönderilerek 2019 yılı içerisinde onaylanmıştır. Kurul onayı da alınan yapının bazı bölümlerinin restorasyon görmesi, bazı bölümleri ise konservasyon ile tamamlanacaktır.

Kale Hamamı, Kızıl Kilise Ve Kaya Mezarların İçinde Bulunduğu Alan Rekreasyon Proje Çalışması
2018 yılında başlayan kazı ve sondaj çalışması sonrası rekreasyon projesi tamamlanarak Diyarbakır Kültür Varlıkları Koruma Kuruluna gönderilere 2019 yılı içerisinde onaylanmıştır. Kurul onayı da alınan Proje uygulamaya hazırdır (Bkz. 2018 yılı).

Buzluk Mağarası, Rekreasyon projelerinin uygulanabilmesi için Şanlıurfa Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından Buzluk Mağarası, 4 Mevsim Ekolojik raporu çalışmaları tamamlanmıştır
Harput çevresinde farklı oluşum mekanizmalarına sahip ve çeşitli büyüklükte mağaralar bulunmaktadır. Bir kısmı karstik özellikte olan Harput Platosu ve çevresinde, karstik erime ile oluşmuş mağaraların yanında, volkanik kayaçlar içerisinde açılmış olan bazı mağaralar dikkat çekmektedir. Harput Platosu üzerindeki mağaralardan en önemli ve en çok bilineni Harput Buzluk mağarasıdır. Buzluk Mağarası Doğal Sit Alanının güncel durumunu değerlendirerek yeni ilan edilecek Doğal Sit Alanı kategorisi için uzman görüşü ile alanın bilimsel temellere dayalı yöntemlerle ortaya konulmuş doğal sit alanı kategorisini belirleyip korunması ve sürdürülebilir kullanımını sağlamaktır. Doğal Sit Alanı biyo-ekolojik, jeolojik, hidrolojik, jeomorfolojik ve peyzaj değerleri açısından incelenmiştir. Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik kapsamında biyom, ekolojik temelli bilimsel araştırma incelemleri, yenilenebilme yeteneği, peyzaj esas alındığında Doğal Sit Alanı Belirleme ve Kategorilendirmesi yapılmış ve doğal sit derecesi belirlenmiştir.


2020 Yılında yapılan çalışmalar:

-Deprem Sonrası Tescilli Yapılarda Yapılan Çalışmalar
İlimizde 24 Ocak 2020 tarihinde yaşanan deprem sonucu şehir merkezinde bulunan tescilli 200 yapının tamamı taranarak hasar durumları tespit edilmiş ilgili kurum kuruluşlarla birlikte yapılması gerekli çalışmalar başlatılmıştır. Proje hazırlama süreci devam etmektedir.

-Koruma Amaçlı İmar Planı Revize Edilmesi
Harput Mahallesi Koruma Amaçlı İmar Planı 25.06.2009 tarih ve 1642 sayılı Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmıştır. Ancak bu planın 2018 yılı içerisinde revize edilmesi için çalışmalar başlamış olup 2021 yılında tamamlanması beklenmektedir. Harput Koruma Amaçlı Planı çalışması yapılırken, planlamanın temel amacı olan Harput yerleşiminin geçmişten gelen tarihi ve kültürel kimliğinin günümüzde ve gelecekte sürdürülebilmesi doğrultusunda koruma, yaşatma ve geliştirme ilkeleri belirlenmiştir. Bakanlık onayı beklenen Harput Koruma Amaçlı Revize İmar Planı onaylandıktan sonra çalışmalarda ivme kazanılacaktır.

Sunguroğlu Konağının Başkanlık Makamı ve KUDEB Olarak Tefrişi
Hacı Kerim Sunguroğlu Konağı günümüze ulaşmış Harput’un sivil mimarisini yansıtan önemli bir eserdir

Harput Kentsel Sit alanı içerisinde, Harput’un Dağ kapı girişinde, Harput’un güneybatı surlarının üzerine inşa edilmiştir. Bu dış sur kalıntısı günümüze ulaşan tek kalıntı olması açısından önemlidir. Konak 1995 yılına kadar ev olarak kullanılmış, 2006 yılında Elazığ Belediyesi tarafından kamulaştırılmıştır. 2006 tarihinde rölöve, restitüsyon ve restorasyon projesi onaylanmış 2008-2009 yıllarında da restorasyon çalışmaları Belediyemizce yapılmıştır.

Bu konak 2020 yılı itibariyle Elazığ Belediye Başkanlık Makamı ve Belediyemiz İmar ve Şehircilik Müdürlüğü KUDEB (Koruma Uygulama ve Denetim Bürosu) olarak kullanılmakta olup tefrişatı ve düzenlemeleri tamamlanmıştır.

Harput Belediye Konuk Evi Yapımı
Elazığ İli, Merkez Harput Mahallesi Ahmet Bey Sokak (Dağ Kapı) Harput girişinde bulunan Mülkiyeti belediyemize ait, tescilli 5 adet taşınmazda Belediye Konuk Evi olarak kullanılacaktır. Gerekli tadilat, bakım ve tefrişat düzenlemeleri başlamış olup misafirler için konaklama imkânı sağlayacaktır. KUDEB’in amacı yerli ve yabancı turistlerimizin binlerce yıl yaşanan Harput kültürünü daha yakından tanımasını ve bu atmosferi konaklayarak hissetmelerini sağlamaktır.    

Harput Sunguroğlu Konağı Bodrum Katının Sergi Salonu Olarak Düzenlenmesi
KUDEB tarafından Harput’ta ihtiyaç duyulan kültürel etkinliklerin arttırılması amacıyla konağın bodrum bölümüne sergi salonu açılması hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda düzenleme, tefrişat ve yerleştirme çalışmaları başlanmıştır. 2021 yılında halka açık bir şekilde sanatçı ve zanaatçıların ürettikleri ve tasarladıkları eserleri sergileyebilecekleri tarihi atmosfere sahip olan Sunguroğlu Konağının bodrum katında halka açık bir şekilde sergilenmek üzere hizmet verecektir.

Harput Postahane, Telgrafhane Binasının Tescili
Harput’ta az sayıda bulunan geleneksel konutların birçoğu yıkık olarak günümüze ulaşmıştır. İki katlı konak ile ilgili mahalledeki yaşlı insanların ve bazı kişilerin vermiş olduğu bilgiye göre buranın eskiden “Telgraf ve Posta İdaresi” olarak hizmet verdiği öğrenilmiştir. Bu bilgi ile alakalı olarak kaynaklarda, “SARAHATUN CAMİ, SARAHATUN mahallesinde bir tarafı şehrin büyük meydanlarından biri olan Buğday meydanı mukabil (karşı) tarafı, Belediye caddesi, yan taraflardan birisi Belediye dairesi, bir mahalle mektebi, SARAHATUN medresesi ve çeşmesi, diğer tarafı ise Cimşit Hamamı ile çevrilidir. Bu bilgiden yola çıkılarak oranın eskide belediyeye ait bir kurum olduğu çıkmaktadır. Telgraf binası olma durumunu desteklemektedir. 1800 ve 1900 lü Yılların Başlarında Postahane, Telgrafhane olarak kullanılmış ve türkülere konu olan binamız tescil ettirilerek koruma altına alınmıştır.

Hoca Hasan Hamamı Restorasyon İhalesi
Tarihi Hamam, Harput Mahallesi, Hoca Mescit mahallesinde olup Ahmet Kabaklı Bulvarını yürürken sağ kolda, yolun aşağı kodundadır. Yapı 4. Murat devrinde 1623-1640 yılları arasında yapılmıştır. Mülkiyeti Elazığ Belediyesine aittir. Restorasyon ihalesi hazırlanmış olup ihale sürecine giren Hoca Hasan Hamamı’nın, hamam müzesi olarak kullanılması planlanmaktadır. Elazığ’da Arkeoloji ve Etnografya müzesi dışında alternatif müze bulunmaması restorasyonları tamamlanan bazı yapıların müzeye çevrilmesi gerekliliğini arttırmaktadır2021 yılı ilk aylarında ihalesi yapılacaktır.

Harput Simge Yapılarından Dabakhane Binasının Yenileme, Onarımı, Projesi
Dabakhane, Harput Kalesi’nin kuzeyindeki dere içindedir. Sularının şifalı olduğu; mide, bağırsak, karaciğer hastalıklarına ve ruhsal depresyonlara iyi geldiği bilinmektedir. İnsanlar gerek şifa bulmak gerekse ziyaret için gelmektedirler. Ahşap olan asıl binanın yerine, 1988’de aslına uygun olarak bugünkü bina yapılmıştır. Mineral açısından zengin ve +5 º C sıcaklıktaki Dabakhane suyu, renksiz, kokusuz, berrak ve içme suyu kriterlerine uygundur. Suyun içinde bulunduğu tesiste, birbirileriyle bağlantılı ve içlerindeki suyun sürekli yenilendiği yuvarlak ve zeminde üç adet kurna bulunmaktadır. Dabakhane binasının yenilenmesi, tadilat ve tamiratlarının yapılarak uzun süredir kullanılmayan dabakhane şifalı sularının tekrar bölge turizmine ve Harput’a kazandırılması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda çevre düzenlemesi

binanın yenilenmesi, insanların daha sağlıklı koşullarda şifalı suyu kullanması hedeflenmektedir.

Hüseynik-Harput Yolu Projesi
Türkülere konu olan Telgrafçı Akif Beyin, Harput’a çıkarken vefat ettiği şeher yolu zamana karşı direnmekte kısmen de olsa kendini korumaktadır.  Elazığ Belediyesi olarak bu direnci daimi kılmak ve Hüseynik ile Harput’u geçmişte olduğu gibi bugün de tarihi yolu ile bir birine bağlamak düşüncesindeyiz. Böylelikle Harput ve Hüseynik, yapılacak yol çalışması ile birbirine yeniden bağlanacak bu vesileyle yerli ve yabancı turistler bu tarihi güzergâhta gezme fırsatı bulacaklardır. Bahse konu yol güzergâhın Harput Kentsel Sit Alanı Sınırları içerisinde kalan kısımlarında yapılacak olan iyileştirme ve zeminde taş döşemesi çalışmalarının Elazığ Belediyesi KUDEB uzmanlarımız denetiminde yapılabilmesi amacıyla Diyarbakır kuruldan gerekli izinler alınmıştır. Çalışmalar ivedi bir şekilde devam etmektedir.

Eski Hükümet Konağı Projesi
1856 yılı tarihli bir İrade belgesinde Harput’taki Vali Konağının tamiratından bahsedilmektedir. Bu belgeye göre Vali Konağı tamire muhtaç hale gelmiş ve yapılan ihale sonucundan bahsedilmiştir. Ancak hangi konak olduğu kayıtlarda ve kaynaklarda tam olarak anlaşılamamıştır. 1930’lu yıllarda hala ayakta olan Harput Hükümet Konağı günümüzde bir okulun bahçesinin altında bodrum katı pencere ve girişi betonla örülerek kapatılmıştır. Bu duvar okul bahçesi altında kalmaktadır. Ayakta kalan duvarda yer yer çimentolu malzeme ile derz aralarının doldurulduğu görülmektedir. Bodrum katı olduğu tahmin edilen Harput Hükümet Konağı’nın kapatılan pencerelerinin açılması, İç cephede ve dış cephede çalışmalar yapılması amaçlanmaktadır. Gerekli ışıklandırma yapılarak eski fotoğrafların bilgilerinde eklenilerek bir tabela yerleştirilmesi, gerekli koruma önlemleri alınması ve eserin yaşatılarak turizme kazandırılması gerekmektedir.

Hüseynik Mahallesi Tescilli Evlerin Restorasyon Projesi
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile yapılan protokol çerçevesinde Hüseynik Mahallemizde bulunan 18 adet tarihi tescilli evin restorasyon projelerinin hazırlığına başlanmıştır. Deprem sonrası zarar gören tarihi konutların restorasyon görmesi ve eş zamanlı sokak sağlıklaştırılması

yapılarak tarihi sokak dokusunun yeniden canlandırılması turizme kazandırılması, alternatif bir turizm alanı oluşması açısından önemlidir. Çalışmalar devam etmektedir.

Hüseyinik Mahallesinde Tarihi Bir Evin Tescili
Elazığ ilimizin birçok mahallesinde hala geleneksel yapısını koruyan konutlar bulunmaktadır. Bu konutların korunması kentimizin kimliğini yaşatması açısından önemlidir. KUDEB birimi olarak en önemli görevlerimizden biri de koruma ve tescile önerme işidir. Yapmış olduğumuz araştırmalar sonucunda tescile uygun gördüğümüz yapıların korumasını sağlamaktayız.

İlimiz Çarşı Mahallesindeki Bakırcılar Sokak Sağlıklaştırma Cephe Yenileme Projeleri
Günümüzde sadece fiziki mekânı değil Sosyo-kültürel yapıyı da içine alan bütüncül koruma anlayışı ön plana çıkmaktadır. Aynı zamanda tarihi çevreleri koruma ve yaşatma faaliyetleri ile

çekim noktaları, cazibe merkezleri de oluşturulabilmektedir. Tarihi çarşıların bulunduğu bölgenin gelenek ve göreneklerini, yaşam tarzını, sosyal yapısını, ekonomik durumunu, kültürünü, teknolojisini, mimarisini, vb. özelliklerini bugüne taşıyan kültürel varlıklardır. Geçmiş ile günümüz arasında köprü kuran tarihi belge niteliğindedirler. Fakat zaman içinde doğal ya da insan kaynaklı nedenlerden dolayı tahribat, eskime, yıpranma, yeniden yapma gibi sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu nedenle korunmaları, iyileştirilmeleri gerekmektedir.

Bu bağlamda projenin amacı, etkileşim içinde olduğu tarihi kent merkezinde koruma kullanma dengesi gözeterek, kentsel peyzaj odaklı sokak sağlıklaştırma çalışmalarında uyulması gereken ilkeleri belirlemektir.

Sürsürü Mahallesinde Tarihi Bir Evin Tescili
Elazığ İli, Merkez İlçesi, Sürsürü Mahallesi, Şehir Yolu mevkiinde bulunan Elazığ’ın eski yerleşim yerlerinden biri olan Sürsürü Mahallesinde çok sayıda tek veya iki katlı kerpiç evlerin bulunduğunu bilmekteyiz. Ancak İlimizde 24 Ocakta gerçekleşen deprem sonrası hasar alan evler kentsel dönüşüme girerek yıkılmaya başlamıştır. Bu yıkım içerisinde nitelikli gördüğümüz Fatma PEKER’ e ait evin korunarak tescillenmesi Elazığ’da az sayıda olan sivil mimarinin yaşatılması açısından önemlidir.